افسانه ها و واقعیت ها در مورد اختلال بیش فعالی نقص توجه
ناهید لطفی ماهر- کارشناس ارشد روانشناسی

بیش فعالی شیوع بالایی دارد و از سویی بخاطر مشکلات و درگیری¬های فردی، خانوادگی، تحصیلی، اجتماعی و شغلی که برای فرد مبتلا و خانواده، به وجود می آورد، بسیار مورد توجه محققان این رشته و سایر مردم قرار گرفته است. این توجه گرچه مزایای زیادی از جمله افزایش حجم تحقیقات مرتبط با این بیماری و حساس شدن افراد درگیر جهت درمان شده است اما مضراتی همچون به وجود آمدن عقاید و باورهای نادرست و پیش فرض های اشتباه در مورد این اختلال و افراد مبتلا به آن، شده است که باعث شد در این متن، به ذکر برخی از شایع ترین واقعیت ها و افسانه ها این اختلال بپردازیم.
×افسانه: کودکانی که شیطنت دارند، همگی دچار بیش فعالی هستند.
 واقعیت: بسیاری از کودکانی در کلاس درس یا منزل شیطنت می‌کنند، به اشتباه تشخیصاختلال بیش‌فعالی نقص توجه، دریافت می‌کنند،‌ در حالی که آنها تنها رفتارهای عادی مربوط به سن‌شان را انجام می‌دهند. تشخیص این بیماری نیازمند یک ارزیابی جامع و دقیق دارد.

×افسانه: همه کودکان مبتلا به نقص توجه، بیش فعال هستند و بالعکس.
 واقعیت: بسیاری از مردم در تفکیک بیش فعالی از نقص توجه ناتوان هستند. برای بسیاری از کودکان، تمرکز بر یک کار دشوار است و آنها تکانشی هستند اما بیش فعال نیستند و بالعکس. بیش فعالی واژه ای است که بیش از حد و در عین حال، با بی دقتی به کار رفته است.

×افسانه: این اختلال ناشی از تربیت نادرست والدین است.
 واقعیت: علت ایجاد بیش فعالی این نیست که شما والدین خوبی نبوده‌اید. علل ایجاد آن منشاء زیست شناختی دارد که هنوز به درستی شناخته نشده‌است. محققان بیان می‌کنند که احتمالاً ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی عامل به وجود آمدن این اختلال است.

×افسانه: همه بچه¬های مبتلا به این اختلال دارای مشکلات تحصیلی هستند یا اختلال یادگیری دارند.
 واقعیت: حقیقت این است که تنها بخشی از کودکان مبتلا ناتوانی یادگیری یا مشکلات تحصیلی دارند. همچنین همه دانش آموزان ناتوان در یادگیری، مبتلا به بیش فعالی یا نقض توجه نیستند. درصد این کودکان حدود یک سوم از کل کودکان است.

×افسانه: کودکان به هر حال این اختلال را پشت سر می گذارند، بنابراین چرا اکنون خودمان را به زحمت بدهیم.
 واقعیت: تازمانی که ما صرفاً منتظر هستیم که کودک این مشکل را پشت سر بگذارد، غلبه بر مشکلات روانشناختی، آموزشی و مالی که با آنها مواجه میشویم، اگر غیرممکن نباشد، بسیار مشکل خواهد بود. تنها راه مناسب برای برخورد با مشکلات پیچیده این کودکان، تشخیص به موقع و یک طرح درمانی جامع است.

×افسانه: مصرف دارو برای این کودکان فایده ای ندارد و در صورت مصرف نیز به تدریج در برابر دارو مقاوم میشوند.
 واقعیت: تحقیقات به روشنی نشان می¬دهند که مصرف دارو برای افراد مبتلا، مفید است و باعث کاهش بسیاری از نشانه های منفی این بیماری میشود. البته میزان مصرف این دارو گاهی نیازمند تغییر و تعدیل است اما مدرکی وجود ندارد که نشان دهد کودکان در برابر این دارو مقاوم میشوند.

×افسانه: رفتارهای همراه با این بیماری در دوران نوجوانی و بزرگسالی از بین می رود.
 واقعیت: تحقیقات و مشاهدات بالینی اخیر نشان می دهند که میزان قابل توجهی از این کودکان، علائم اختلال را در دوران بزرگسالی نیز نشان می دهند؛ این نشان از آن است که باید فرایند درمان مداوم و جامع باشد.